CÁC QUYỀN CỦA TÁC GIẢ VÀ CHỦ SỞ HỮU TÁC PHẨM

Nếu bạn có ý định trở thành một tác giả (truyện tranh hay gì đó nữa) thì những điều dưới đây là những điều bạn cần nắm thật kĩ

Quyền tác giả tại Việt Nam đã được ghi trong Luật dân sự Việt Nam (các điều từ 745 đến 779 ) và hiện đang được áp dụng. Trong đó, theo điều 760 thì được phép sử dụng các tác phẩm nếu tác phẩm không bị cấm sao chụp và việc sử dụng không nhằm mục đích kinh doanh và không ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường của tác phẩm, không xâm hại đến các quyền lợi khác của tác giả.

Tóm tắt các điều 750 và 751 – phần 6 Bộ luật dân sự
Tác giả bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản đối với tác phẩm do mình sáng tạo
Đối với tác giả đồng thời là chủ sở hữu tác phẩm

1. Có các quyền nhân thân với tác phẩm của mình như sau :
a) Đặt tên cho tác phẩm
b) Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm , được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố , phổ biến ,sử dụng
c) Công bố , phổ biến hoặc cho người khác công bố , phổ biến tác phẩm của mình .
d) Cho hoặc không cho người khác sử dụng tác phẩm của mình
e) Bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm , cho phép hoặc không cho phép người khác sửa đổi nội dung tác phẩm .

2. Có các quyền tài sản với tác phẩm của mình như sau :
a) Được hưởng nhuận bút .
b) Được hưởng thù lao khi tác phẩm được sử dụng
c) Được hưởng lợi ích vật chất từ việc cho người khác sử dụng tác phẩm dưới các hình thức sau đây :
- Xuất bản , tái bản , trừn bày , triển lãm , biểu diễn , phát thanh , truyền hình , ghi âm , ghi hình , chụp ảnh .
- Dịch , phóng tác , cải biên , chuyển thể
- Cho thuê
d) Nhận giải thưởng đối với tác phẩm mà mình là tác giả , trừ trường hợp tác phẩm không được nhà nước bảo hộ .

Đối với tác giả không đồng thời là chủ sở hứu tác phẩm (Tóm tắt điều 752 phần 6 BLDS)
1)Có các quyền nhân thân sau :
a) Đặt tên cho tác phẩm

b) Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm , được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố , phổ biến , sử dụng
c)Bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm , cho phép hoặc không cho phép người khác sửa đổi nội dung tác phẩm

2)Có các quyền tài sản sau :
a) Được hưởng nhuận bút
b) Được hưởng thù lao khi tác phẩm được sử dụng
c) Nhận giả thưởng đối với tác phẩm mà mình là tác giả , trừ trường hợp tác phẩm không được nhà nước bảo hộ

Đối với chủ sở hữu tác phẩm không đồng thời là tác giả (Tóm tắt điều 753 phần 6 BLDS )
1) Có các quyền nhân thân sau :
a) Công bố , phổ biến hoặc cho người khác công bố , phổ biến tác phẩm thuộc quyền sở hữu của mình , trừ trừong hợp giữa tác giả và chủ sở hữu có thỏa thuận khác
b) Cho hoặc không cho người khác sử dụng tác phẩm thuộc quyền sở hữu của mình , trừ trường hợp giữa tác giả và chủ sở hữu tác phẩm có thỏa thuận khác .

2) Được hưởng lợi ích vật chất từ việc sử dụng tác phẩm dưới các hình thức sau :
a) Xuất bản , tái bản , trưng bày , triển lãm , biểu diễn , phát thanh ,truyền hình , ghi âm . ghi hình , chụp ảnh
b) Dịch , phóng tác , cải biên , chuyển thể .
c) Cho thuê

Thời điểm phát sinh quyền tác giả ( Điều 754)
Quyền tác giả phát sinh kể từ thời điểm tác phẩm được sáng tạo dưới hình thức nhất định

Đối với đồng tác giả (Điều 755 – phần 6 BLDS)

1. Trong trường hợp nhiều người cùng sáng tạo tác phẩm thì họ là đồng tác giả tác phẩm đó, các đồng tác giả là chủ sở hữu chung đối với tác phẩm và được hưởng các quyền của tác giả theo quy định tại Điều 751 của Bộ luật này ; nếu tác phẩm được sáng tạo theo nhiệm vụ được giao , theo hợp đồng thì đồng tác giả được hưởng các quyền của tác giả theo quy định tại Điều 752 của Bộ luật này .

2. Trong trường hợp tác phẩm do các đồng tác giả sáng tạo gồm các phần riêng biệt có thể tách ra để sử dụng độc lập , thì mỗi người có quyền sử dụng riêng biệt phần của mình và được hưởng quyền tác giả đối với phần đó , nếu các đồng tác giả không có thỏa thuận khác .

Vì sao khi xuất bản tác phẩm nhà xuất bản nhất định phải kí hợp đồng với tác giả ?
- NXB phải dựa vào hợp đồng để đạt được quyền xuất bản tác phẩm của tác giả để đảm bảo quyền lợi cho NXB .
- Xuất bản hay không xuất bản , xuất bản vào lúc nào , giao cho ai xuất bản đều do người giữ quyền tác giả quyết định . NXB muốn xuất bản tác phẩm phải được người giữ quyền tác giả đồng ý và thông qua hình thức kí hợp đồng bằng văn bản . Nếu không được phép của người giữ quyền tác giả mà thông qua một người nào đó và cứ xuất bản tác phẩm của họ là hành vi xâm phạm quyền tác giả , NXB phải chịu trách nhiệm .

Khi kí hợp đồng xuất bản cần chú ý những điểm gì ?

1. Chủ thể của hợp đồng phải hợp pháp . Chủ thể hợp đồng là chỉ 2 người đứng ra kí hợp đồng , bao gồm NXB , tác giả hoặc người giữ quyền tác giả , chỉ có họ mới có quyền kí hợp đồng , bất cứ một người nào nếu không có sự ủy quyền của người giữ quyền tác giả đều không được lấy danh nghĩa của tác giả để hí hợp đồng . Bên NXB cũng phải cử người có trách nhiệm của mình đứng ra kí hợp đồng .

2. Mẫu hợp đồng phải chi tiết , rõ ràng , nêu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mỗi bên . Các bạn nên chú ý xem trong hợp đồng nào cũng có điều khoản quy định NXB được phép sửa chữa tác phẩm nhưng sửa chữa nhiều hay ít , sau khi chữa bản thảo có trả lại cho tác giả hay không … Bởi vì đó là những vấn đề nhạy cảm rất dễ xảy ra tranh chấp .
3. Hợp đồng cần có những nội dung chủ yếu sau đây :
- Hình thức sử dụng tác phẩm .
- Phạm vi , thời hạn sử dụng tác phẩm .
- Mức nhuận bút , thù lao và phương thức thanh toán .
- Trách nhiệm của mỗi bên khi vi phạm hợp đồng
Cụ thể hơn còn có yêu cầu chất lượng bản thảo , số trang , thời gian bản thảo . Yêu cầu về chất lượng sách , thời hạn xuất bản . Điều kiện chấm dứt hợp đồng . Điều khoản về trọng tài hợp đồng .
( Theo “Thường thức về quyền tác giả” – NXB Thanh niên )

Giới hạn quyền tác giả (Điều 760)

Cá nhân, tổ chức được sử dụng tác phẩm của người khác đã được công bố, phổ biến, nếu tác phẩm không bị cấm sao chụp và việc sử dụng đó không nhằm mục đích kinh doanh và không làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường tác phẩm, không xâm hại đến các quyền lợi khác của tác giả hoặc chủ sở hữu tác phẩm; cá nhân, tổ chức sử dụng tác phẩm không phải xin phép và không phải trả thù lao cho tác giả hoặc chủ sở hữu tác phẩm, nhưng phải ghi hoặc nhắc tên tác giả và nguồn gốc tác phẩm.

Liên kết ngoài

Giới thiệu Luật dân sự Việt Nam
Tra cứu cơ sở dữ liệu pháp luật Việt Nam
Tuyên truyền về công tác Tư pháp
Bộ luật Dân sự Việt Nam 1995
- Hiến phápBộ Luật dân sự Việt Nam 1995 – tài liệu Acrobat (pdf)
Sưu tầm – Tổng hợp từ Wikipedia và bài của bạn Rabbit [ accvn.net ]

About these ads